آیت الله سید علی خامنهای همانگونه رخت بربست که زیسته بود: در رویارویی مستقیم با نیروهای سلطهٔ امپریالیستی، با ارادهای شکستناپذیر و تسلیمناپذیر در برابر فشارها. او در مقام رهبر جمهوری اسلامی ایران خدمت کرد، اما اهمیت تاریخی او در مرزهای هیچ دولت یا جامعهٔ مذهبی واحدی محصور نمیماند. او با اتکاء به بینش راهبردی، ثبات قدم معرفتی و امتناع مطلق از همسویی با نظمسازی امپریالیستی، نقشی بنیادین در تحکیم و سازماندهی «مقاومت» بهعنوان یکی از قدرتمندترین، بومیترین و تودهایترین جبههها علیه امپریالیسم و استعمار وطنگزین در عصر ما ایفا نمود. دقیقاً به واسطهٔ همین میراث ماندگار است که او، به تمام معنا، به عنوان یکی از رهبران برجستهٔ مقاومت ضداستعماری جهانی تجلی یافت؛ رهبری که الگویی از حق تعیین سرنوشت را ارائه داد که طنین آن در سراسر جنوب جهانی، فراتر از مرزهای منطقه و جهان اسلام، به گوش میرسد.
شخصیت سید علی خامنهای در بستر انقلابی تاریخساز قوام یافت؛ انقلابی که آگاهانه وارث سنتهای غنی، فداکاریها و الهامبخشی تمامی جنبشهای ضداستعماری در تاریخ جهان بود. او در کورهٔ آبدیدگی جنبشی صیقل خورد که جسارت ابراز این حقیقت را داشت که «مغضوبین زمین» حق دارند بر سرنوشت خود حاکم باشند. او به مدت سی و پنج سال، ملتی را رهبری کرد که قدرتمندترین دولت امپریالیستی تاریخ میکوشید آن را —از طریق جنگ، تحریم، ترور و بحرانسازیهای هدایتشده— از پا درآورد؛ اما او هرگز تسلیم نشد. او به عنوان یک انقلابی قدم به عرصهٔ رهبری نهاد و به همان شیوه نیز این عرصه را وداع گفت.
در منظومهٔ فکری او، آنان که نابرابری را بر جهان تحمیل میکنند، در ستیز با أرادهٔ الهی ایستادهاند و از این رو، هر فرد باایمانی وظیفه دارد در برابرشان ایستادگی کند. برای او، مبارزه با سلطهگری پدیدهای تفکیکناپذیر از تعهد ایمانی و الهیاتی بود. دامنهٔ امپریالیسمستیزی او که ریشه در مفهوم قرآنی «استکبار» —یعنی تکبر ناشی از قدرت— داشت، از مرزهای ملی، مذهبی و طبقاتی فراتر میرفت. او بر پایهٔ تحلیل تاریخی دقیق، ایالات متحدهٔ آمریکا را عینیترین و ملموسترین تجسم استکبار در عصر حاضر نامید.
او تأکید داشت که جوامع پیرامونی نباید اجازه دهند استعمار به ورطهٔ فراموشی سپرده شود؛ بلکه تاریخ، جراحتها و ساختارهای پایدار ناشی از آن باید بهعنوان بستر اصلی آگاهی تودهها باقی بماند. از منظر او، مبارزه با سلطه پیوندی ناگسستنی با تکاپو برای توسعهٔ بومی داشت، چرا که اصلیترین ابزار قدرت امپریالیستی، نگهداشتنِ عمدی ملل تحت ستم در وضعیت توسعهنیافتگی است. او به ما آموخت که استعمار در متأخرترین مرحلهٔ خود، دیگر لزوماً از طریق اشغال مستقیم نظامی عمل نمیکند، بلکه فرآیند خود را از طریق حذف نظاممند حاکمیتهای ملی و برچیدن استقلال سیاسی و اقتصادی جوامع پیرامونی پیش میبرد. او به همان اندازه، منتقد سرسخت و تیزبین ایدئولوژی لیبرال غربی بود و مفاهیمی چون حقوق بشر، دموکراسی و آزادی را به عنوان پوششهای ایدئولوژیک برای بسط استعمار نو افشا میکرد.
تحت هدایت او، ایران تمام بار خشونت و تجاوزات امپریالیستی را به جان خرید و کمر خم نکرد. این کشور طولانیترین و جامعترین نظام تحریمهای تحمیلشده بر یک ملت در تاریخ معاصر را تاب آورد و همزمان در فناوریهای موشکی، علوم پزشکی، نانوتکنولوژی و صنعت هستهای به پیشرفتهای شگرف دست یافت. او بارها تأکید داشت که ایالات متحده در نهایت به دنبال هضم کامل ایران در مدار سرمایهٔ جهانی تحت رهبری آمریکاست؛ تا حاکمیتش بلعیده، منابعش برای استثمار گشوده و استقلالش زایل گردد. او پافشاری میکرد که هدف آنها هرگز مذاکره و همزیستی نبوده و ترتیبات دیپلماتیکِ پیشنهادی از سوی قدرتهای مسلط، تنها صحنهآراییست و نه یک تعامل واقعی، و این که دولتهای امپریالیستی هیچگاه رابطهای مبتنی بر برابری را در امور بینالملل نپذیرفته و نخواهند پذیرفت. او با صراحتی بیتزلزل به ما آموخت که برای ملتی که زیر یوغ سلطه زندگی میکند، هزینهٔ تسلیم همواره بهمراتب از هزینهٔ مقاومت سنگینتر است.
در شرایطی که بسیاری از دولتهای منطقه سر تسلیم فرود آوردند و عادیسازی را در قبای واقعگرایی و تسلیم را در پوشش دیپلماسی آراستند، او ایستادگی کرد. او روح تازهای در کالبد طنینانداز «هیهات منا الذلة» دمید؛ کلامی که یادآور امام حسین (ع) در دشت کربلا و سرود آیینی هر ملتیست که شهادت را بر ذلت تسلیم ترجیح میدهد. او با درک این حقیقت که جوش و خروش مقاومت امری ذاتاً بومی و برخاسته از درون ملتهای مظلوم است، خستگیناپذیر و با چشماندازی روشن و کلان، در راستای پیریزی، تسلیح و تحکیم جبههای متحد گام برداشت. در طول دههها هماهنگی راهبردی مستمر، این افق مشترک توانست نیروهای مردمی فلسطین، لبنان، سوریه، عراق و یمن را به یکدیگر پیوند دهد. این پیوند به کمربند استواری از مقاومتهای مردمی و مسلحانه بدل گشت که رژیم استعمارگر صهیونیستی—یعنی همان هستهٔ استعماری کاشتهشده در قلب غرب آسیا—را در بر گرفت. از طریق این شبکهٔ همافزاییِ جمعی، مقاومت به یک پروژهٔ تمدنی ارتقا یافت که محدودیتهای قدرتمندترین ماشین نظامی جهان را در مواجهه با أرادهٔ آگاه و سازمانیافتهٔ ملتهای مقاوم آشکار ساخت. بدین ترتیب، مقاومت مستقیماً در مسیر فروپاشی نظم امپریالیستی تحت رهبری آمریکا نقشی کلیدی ایفا نمود.
فقدان او پایانبخش این حرکت نیست، بلکه بازآفرینی و تجدید نمادین «نهضت» مقاومت است. تاریخ مبارزات ضداستعماری به ما میآموزد که خون رهبرانی که از تسلیم سر باز میزنند، در دلِ خاک ناپدید نمیشود، بلکه میجوشد و میرویاند. انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷ بر شالودهٔ شهادت کسانی بنا شد که پیش از آن رزمیدند، و هیچکس این زنجیرهٔ پیوسته را عمیقتر از آیتالله خامنهای درک نمیکرد؛ چرا که او نهتنها وارث این راه، بلکه حلقهای زنده و صیقلخورده در دل این پیکار بود. ایستادگیِ تزلزلناپذیر ایران در برابر تهاجم بیامان امپریالیسم به رهبری آمریکا و حملات رژیم صهیونیستی، سندی زنده بر این میراث و مشعلی الهامبخش برای تمام جهان مستضعفین است. این ایثار غایی، روح تازهای در کالبد نیروهای مقاومت میدمد، به ایران و جبههٔ وسیعتر یادآوری میکند که برای چه آرمانی میجنگند، و این حقیقت عریان و قاطع را پیش چشم جهان میگذارد که ارزشهایی وجود دارند که شایستهٔ جانفشانیاند، و ملتی که حامل چنین آگاهی عمیقی باشد، هرگز مغلوب نخواهد شد.
او ماندگار خواهد شد، بهسان امام حسین (ع)، چونان مشعلی فروزان که باید افروخته بماند و حمل شود. هیچ ملت، هیچ خلق و هیچ نسلی ذلت را در سکوت برنخواهد تافت. مسیر این رهبر شهید در اینجا متوقف نمیشود؛ این راه رو به جلو امتداد دارد و ما، امضاکنندگان این بیانیه، متعهد میشویم که گام در این مسیر بگذاریم.
این نامۀ ادای دین توسط مرکز مطالعات محات دانشگاه تهران، مجلۀ نامه جمهور و گروه همبستگی با ایران به زبان انگلیسی و برای همصدایی بینالمللی تهیه شده است.
حامیان نهادی (Organizational Endorsement):
- جنبش مقاومت در برابر جنگهای تحت رهبری آمریکا، ایالات متحده (Resist U.S. Led War Movement, USA)
- کلکتیو دیاسپورا پالانته (Diaspora Pa’lante Collective)
- مرکز اقدام بینالمللی (International Action Center)
- جبهه ضد امپریالیستی، ترکیه (Anti-Imperialist Front, Turkyie)
- شهروندان بینالملل، مالزی (Citizens International, Malaysia)
- کومونا ال پانال – کاراکاس، ونزوئلا (Comuna El Panal – Caracas, Venezuela)
- شورای صلح ایالات متحده (United States Peace Council)
- خانه اندیشهورزان (Khana House)
- خانه آمریکای لاتین (HOLA)، ایران (House of Latin America (HOLA), Iran)
- مقاومت جهانی برای صلح و عدالت (Global Resistance for Peace and Justice)
- سکولاه مردکا (مدرسه آزادی)، مالزی (Sekolah Merdeka, Malaysia)
- شاخه ایرانی ائتلاف بینالمللی ضد فاشیسم (Iranian Branch of the International Antifascist)
- ائتلاف برای مقاومت (Coalition for Resistance)
- مرکز عدالت برای صلح (Justice for Peace Center)
- مجمع سوسیالیست تانزانیا (Tanzania Socialist Forum)
- حامیان اتحاد چپ ضد امپریالیستی ایران (Supporters of Anti-Imperialist Left Alliance of Iran)
- نیروی میهنپرست الکسیس ویوه – کاراکاس، ونزوئلا (Fuerza Patriótica Alexis Vive – Caracas, Venezuela)
امضاکنندگان (The Signatories):
- فواد ایزدی – دانشیار دانشکده مطالعات جهان
- بیژن عبدالکریمی – استاد فلسفه، دانشگاه آزاد اسلامی
- سید جواد میری – استاد جامعهشناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
- شهاب اسفندیاری – دانشیار مطالعات سینمایی، دانشگاه هنر ایران
- احمد سبحانی – معاون پیشین مدیرکل قاره آمریکا در وزارت امور خارجه، جمهوری اسلامی ایران
- مجتبی نامخواه – سردبیر نشریه جمهوری (جمهورینامه)، ایران
- حمید شهرابی – همبنیانگذار مقاومت جهانی برای صلح و عدالت
- طاها زینالی – پژوهشگر اقتصاد سیاسی، «مُحات» (MOHAAT)، ایران
- سارا لاریجانی – پسادکتری دانشگاه تهران، «مُحات» (MOHAAT)، ایران
- سید عبدالرسول علمالهدی – دانشیار مطالعات فرهنگی، دانشگاه امام حسین (ع)
- مهدی حسینزاده – استاد علوم اجتماعی، دانشگاه تهران
- رقیه دانشگری – حامیان اتحاد چپ ضد امپریالیستی ایران
- علی عبدی – تحلیلگر غرب آسیا
- بهمن آزاد – رئیس شورای صلح ایالات متحده
- سرباز روحالله رضوی – تولیدکننده رسانهای و مجری تلویزیون
- مسعود براتی – پژوهشگر تحریم، ایران
- کاظم آذین – همبستگی ایران – اس.آی
- سمیه گلپور – رئیس سابق کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران ایران
- نوید نظری – خانه اندیشهورزان، ایران
- علی ابوطالبی – مسئول انتشارات، خانه آمریکای لاتین
- مرتضی روحانی – سردبیر نشریه مترجمان، ایران
- ایمانوئل نس – شورای صلح نیویورک
- دیوید میلر – جامعهشناس، انگلستان
- سیرا پاسکوال مارکینا – استاد علوم سیاسی، جمهوری بولیواری ونزوئلا
- پاول وارگان – هماهنگکننده، آکادمی مردم (People’s Academy)
- ریچارد لوبو – سفارت جمهوری بولیواری ونزوئلا در فیلیپین
- مکس آیل – آکادمی مردم (People’s Academy)
- سارا ریموندو – لیگ بینالمللی مبارزه خلقها – فیلیپین
- کریس گیلبرت – استاد و نویسنده، کاراکاس، جمهوری بولیواری ونزوئلا
- ویجی پراشاد – مدیر اجرایی مؤسسه تحقیقاتی سهقارهای (Tricontinental)
- جهانگیر خان – کمپین همبستگی سهقارهای بنگلادش برای ونزوئلا – مطالعات «گلوبال فارمی» کوبا
- فروه سیال – پژوهشگر دپارتمان اقتصاد، مدرسه مطالعات شرقی و آفریقایی (SOAS)، دانشگاه لندن
- درور دایان – فیلمساز و مدرس تولید رسانه، دانشگاه جان مورز لیورپول
- کریم عید صباح – پژوهشگر مستقل اکولوژی سیاسی و فیلمساز، لبنان
- محمدجواد میری – فیلمنامهنویس، ایران
- سید آرش وکیلیان – پژوهشگر سیاستگذاری و حکمرانی
- خسوس روخاس – بنیاد کوهوبیک (KOHUBIK)، ونزوئلا
- ویلیام کاماکارو – شبکه همبستگی ونزوئلا
- آلبرتو گومز – شبکه دیپ (DEEP Network)
- ممدو تال – دانشجوی دکتری، دانشگاه کرنل، کانادا
- ایموتهپ آشانتی – حزب وحدت مردمی دموکراتیک اردن
- نازی اونر – مترجم و یوتیوبر، ایران
- بومن گیلرمو – ائتلاف دانشگاهیان علیه تجاوزات آمریکا (CAUSA)، فیلیپین
- پریسا رضایی فدشکوه – پژوهشگر، دفتر مطالعات سیاسی و بینالمللی (IPIS)
- فادیه نادوا فیکری – سکولاه مردکا (مدرسه آزادی)
- محسن رایجی – دکترای حقوق بینالملل، ایران
- ناهید پورعیسی – روزنامهنگار، ایران
- مهدیه فراهانی– پژوهشگر ادبیات کودک، ایران
- نوید زریننعل – محقق و روزنامهنگار، ایران
- عسل اخوان – پژوهشگر مستقل رسانه، آلمان
- ایمن حریز محمد ادیب – سکولاه مردکا (مدرسه آزادی)
- پریسا نصرآبادی – تحلیلگر ژئوپلیتیک
- ملیحه محمدی – کنشگر سیاسی، آلمان
- محمد واشویی – ناشر، ایران
- امیر مسعود خرسندی – عضو ائتلاف بینالمللی ضد فاشیسم، شاخه ایران
- نگین اعلمی – پژوهشگر پسادکتری، دانشگاه تهران
- ناعمه اصفهانی – روزنامهنگار هنری، ایران
- پژمان عرب – پژوهشگر و روزنامهنگار
- مهرداد شهابی – پژوهشگر / کنشگر اجتماعی
- هادی راه چمن – دانشجوی دکتری جامعهشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
- عباسعلیزاده – دانشجوی دکتری جامعهشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، ایران
- ساندو هیرا – پژوهشگر مستقل و کنشگر
- نوشین صالحی – نویسنده
- مهرناز شهابی – روانشناس، انگلستان
- نیکزاد زنگنه – جامعهشناس
- برزین جعفرتاش – پژوهشگر اقتصاد سیاسی، ایران
- علی کافی – کارگر، ایران
- اویس اخوان – کارگر، ایران
- حسین رنگچی – موسیقیدان، ایران
- ماکسیمیلیان انزو – کارمند دولت، فرانسه
- هبت آبانی – کنشگر ضد امپریالیست، لبنان
- مهین طاری – مترجم، فرانسه
- ریما مقداد – پژوهشگر، لبنان
- علیرضا مالوندی – روزنامهنگار، ایران
- پیام شاکر – پژوهشگر مستقل روابط بینالملل
- آلبوری حبیب – کنشگر سیاسی، ایران
- امانی دکار – کارشناس کشاورزی، لبنان
- فرشید واحدیان – کنشگر اجتماعی
- فرنوش اعتمادی – کنشگر اجتماعی
- محمد قربانی – مترجم
- پیمان روحی – پادکستر سوسیالیست
- آیدین کریمیشاد – پزشک و مترجم
- علیاکبر صالحی – مرکز عدالت برای صلح
- سیما صدریه – فعال رسانه
- وحید سعادتطلب، دکترای شیمی مواد، دانشگاه تهران
- محیالدین عبدالقادر – عضو هیئتمدیره شهروندان بینالملل